عوارض طب سوزنی و میزان درد آن

آیا طب سوزنی درد دارد و عوارض شایع طب سوزنی چیست؟ در پاسخ به این سوال بسیار مهم باید گفت که ترس از سوزن یکی از بزرگ ترین موانع برای افرادی است که قصد دارند از این روش درمانی باستانی استفاده کنند. اما واقعیت این است که سوزن های استفاده شده در این روش به قدری نازک و ظریف هستند که ورود آن ها به پوست معمولا هیچ گونه درد آزار دهنده ای به همراه ندارد و بیشتر شبیه به یک گزش بسیار خفیف یا برداشتن یک تار مو از ابرو احساس می شود.

با این حال، مانند هر روش درمانی دیگری در علم پزشکی، این تکنیک نیز می تواند با عوارض جانبی خفیف و گذرا مانند کبودی جزئی، احساس خستگی یا درد مبهم در ناحیه درمان همراه باشد. اگرشما هم به دنبال یک روش طبیعی برای تسکین دردهای خود هستید اما از خطرات و عوارض آن نگرانید، از شما دعوت می کنیم این مقاله جامع را از سایت کلینیک فیزیوتراپی پویان تا انتها مطالعه کنید تا با دیدی کاملا باز و علمی، با موارد منع مصرف و راه های پیشگیری از عوارض آشنا شده و روند درمان خود را با آرامش آغاز نمایید.

آیا طب سوزنی درد دارد؟

بسیاری از بیماران پیش از مراجعه به کلینیک فیزیوتراپی پویان می پرسند که آیا فرو رفتن سوزن در بدن با درد همراه است؟ پاسخ کوتاه به این سوال خیر است. سوزن های طب سوزنی با سوزن های تزریق آمپول یا خون گیری تفاوت های ساختاری بسیار زیادی دارند.

سوزن های پزشکی تو خالی و ضخیم هستند تا بتوانند مایعات را از خود عبور دهند و بافت را بشکافند، اما سوزن های طب سوزنی کاملا تو پر و به شدت انعطاف پذیر و نازک هستند. قطر این سوزن ها معمولا بین ۰.۱۵ تا ۰.۳۵ میلی متر است، یعنی تقریبا به نازکی یک تار موی انسان!

هنگام ورود سوزن به پوست، شما دردی شبیه به برداشتن یک تار ابرو یا یک گزش بسیار خفیف و لحظه ای احساس خواهید کرد. پس از ورود سوزن به لایه های عمقی تر، ممکن است احساساتی مانند سنگینی، گرما، مور مور شدن، فشار یا یک درد بسیار مبهم و عمقی را تجربه کنید.

 این احساسات در طب سنتی چین به عنوان رسیدن انرژی (چی) یا حس “دچی” (Deqi) شناخته می شوند و نشان دهنده این هستند که درمان در حال اثر گذاری بر روی سیستم عصبی است. این حس سنگینی به هیچ وجه نباید با درد های آسیب زا و تیز اشتباه گرفته شود و بیشتر بیماران آن را تجربه ای آرامش بخش توصیف می کنند.

عوارض شایع طب سوزنی چیست؟

طب سوزنی یک روش درمانی بسیار ایمن است، اما ورود یک جسم خارجی به بافت های بدن به صورت طبیعی واکنش هایی را به همراه دارد. عوارض شایع این روش معمولا بسیار خفیف بوده و پس از چند ساعت یا نهایتا چند روز به صورت کامل برطرف می شوند. مهم ترین این عوارض عبارتند از:

• درد و گرفتگی ملایم: احساس کوفتگی یا درد خفیف در نقاطی که سوزن وارد شده است، یکی از رایج ترین واکنش های بدن است که شبیه به درد عضلانی پس از یک جلسه ورزش سبک می باشد. این درد نشان دهنده تحریک عضلات و افزایش جریان خون در منطقه است.
• خون ریزی قطره ای و کبودی جزئی: گاهی اوقات نوک سوزن ممکن است با مویرگ های بسیار ریز زیر پوست برخورد کند. این اتفاق باعث خروج یک یا دو قطره خون هنگام خروج سوزن و ایجاد یک کبودی کوچک می شود که کاملا بی خطر است.
• احساس خستگی و خواب آلودگی: به دلیل ترشح اندورفین ها (مسکن های طبیعی بدن) و ایجاد آرامش عمیق در سیستم عصبی، بسیاری از افراد پس از پایان جلسه احساس خستگی یا خواب آلودگی می کنند.
• سبکی سر و سرگیجه: این حالت معمولا در افرادی رخ می دهد که با شکم خالی و افت قند خون برای درمان مراجعه کرده اند، یا در طول جلسه استرس و اضطراب بسیار زیادی داشته اند.

چه افرادی نباید طب سوزنی انجام دهند؟

با وجود ایمنی بسیار بالا، این روش برای همه افراد مناسب نیست. بر اساس دستورالعمل های پزشکی و معیارهای مدیریت بهره برداری (UM)، گروه های زیر باید از انجام این روش خودداری کنند یا آن را با احتیاط بسیار زیاد و تحت نظر پزشک انجام دهند:

• بیماران دارای اختلالات خون ریزی: افرادی که به بیماری هایی نظیر هموفیلی مبتلا هستند یا از داروهای رقیق کننده خون (مانند وارفارین و هپارین) با دوز بالا استفاده می کنند، در معرض خطر خون ریزی های کنترل نشده و کبودی های شدید قرار دارند.
• افراد دارای پیس میکر (ضربان ساز قلب): استفاده از تکنیک طب سوزنی الکتریکی (الکتروآکوپانکچر) برای این بیماران اکیدا ممنوع است، زیرا پالس های الکتریکی منتقل شده از طریق سوزن ها می توانند در عملکرد دستگاه ضربان ساز قلب اختلالات مرگباری ایجاد کنند.
• عفونت های فعال پوستی: سوزن به هیچ عنوان نباید در نواحی دارای زخم های باز، عفونت های باکتریایی، قارچی یا آکنه های شدید وارد شود، زیرا خطر گسترش عفونت به لایه های عمقی تر پوست و خون وجود دارد.
• زنان باردار: اگرچه این روش برای کاهش کمر درد و تهوع بارداری بسیار مفید است، اما تحریک برخی از نقاط خاص در بدن می تواند باعث انقباضات رحمی و خطر زایمان زودرس شود. بنابراین زنان باردار حتما باید توسط متخصصین بسیار مجرب درمان شوند.

آیا عوارض طب سوزنی خطرناک است؟

اگر این روش توسط یک فرد غیر متخصص، آموزش ندیده و در محیط های غیر استاندارد انجام شود، می تواند خطرات جدی و تهدید کننده ای به همراه داشته باشد. بر اساس یک بررسی سیستماتیک و متا آنالیز گسترده که در مجله پزشکی BMJ Open منتشر شده است، عوارض جانبی جدی در طب سوزنی به شدت نادر هستند و معمولا به دلیل عدم شناخت صحیح آناتومی بدن توسط درمانگر رخ می دهند.

خطرناک ترین عارضه ممکن در این روش، سوراخ شدن اندام های داخلی مانند ریه (پنوموتوراکس) است که در اثر فرو کردن بیش از حد و زاویه اشتباه سوزن در نواحی قفسه سینه یا بالای پشت رخ می دهد. همچنین استفاده از سوزن های غیر استریل و چند بار مصرف می تواند منجر به انتقال بیماری های عفونی خطرناک مانند هپاتیت و اچ آی وی (HIV) شود.

 اما جای هیچ گونه نگرانی نیست؛ زیرا در کلینیک های معتبر و تحت نظر فیزیوتراپیست ها و پزشکان متخصص، احتمال بروز این خطرات به دلیل رعایت دقیق پروتکل های بهداشتی و شناخت عمیق آناتومی، تقریبا صفر است.

چگونه خطر عوارض طب سوزنی را کاهش دهیم؟

برای این که یک تجربه درمانی ایمن، اثربخش و لذت بخش داشته باشید، رعایت نکات زیر پیش از مراجعه به کلینیک فیزیوتراپی پویان الزامی است:

• انتخاب کلینیک معتبر: مهم ترین قدم، انتخاب یک پزشک یا فیزیوتراپیست دارای شماره نظام پزشکی معتبر و تخصص ویژه در زمینه سوزن خشک و طب سوزنی است.
• اطلاع رسانی به پزشک: لیست تمام داروهای مصرفی خود (به ویژه مکمل ها و داروهای رقیق کننده خون) و سوابق بیماری های خود را به صورت کامل و صادقانه به درمانگر اطلاع دهید.
• پرهیز از گرسنگی: هرگز با شکم کاملا خالی یا بلافاصله پس از خوردن یک وعده غذایی بسیار سنگین برای درمان مراجعه نکنید. خوردن یک میان وعده سبک یک تا دو ساعت قبل از جلسه، از افت فشار خون و سرگیجه های احتمالی جلوگیری می کند.
• اطمینان از استریل بودن سوزن ها: درمانگر شما باید بسته بندی سوزن های یک بار مصرف را دقیقا در حضور شما باز کند و پس از اتمام کار، آن ها را در ظروف مخصوص زباله های نوک تیز و عفونی دور بیندازد.

بعد از طب سوزنی چه علائمی طبیعی است؟

پس از اتمام جلسه درمان، بدن شما وارد فاز ترمیم، بازسازی و تعادل انرژی می شود. احساس آرامش بسیار عمیق، سبکی در عضلات و کاهش دردهای مزمن از علائم اولیه و بسیار مطلوب هستند. با این حال، همان طور که اشاره شد، ممکن است تا ۲۴ الی ۴۸ ساعت آینده احساس خستگی کنید. این خستگی به معنای بدتر شدن وضعیت شما نیست، بلکه نشان می دهد سیستم عصبی و ایمنی شما در حال پاسخ دهی به درمان و بازسازی خود می باشد.

همچنین دیدن یک هاله زرد رنگ یا کبودی بسیار کوچک در محل ورود سوزن ها، به خصوص در نواحی حساس با پوست نازک مانند صورت یا دست ها، یک واکنش فیزیولوژیک کاملا طبیعی است و پس از چند روز بدون نیاز به هیچ گونه پماد یا مداخله دارویی محو خواهد شد. متخصصان پیشنهاد می کنند پس از جلسه درمان، از انجام فعالیت های ورزشی بسیار سنگین، مصرف الکل و مصرف کافئین زیاد خودداری کرده و مقدار زیادی آب بنوشید تا سموم آزاد شده از بافت های عضلانی به راحتی از بدن دفع شوند.

جمع بندی

طب سوزنی در صورت انجام توسط افراد متخصص معمولاً روشی کم‌خطر محسوب می‌شود و بسیاری از عوارض آن قابل پیشگیری هستند. برای دریافت مشاوره درباره منیپولیشن در تهران (هزینه، شرایط و مشاوره قبل از مراجعه) و سایر روش‌های درمانی می‌توانید با کلینیک فیزیوتراپی پویان تماس بگیرید.

سوالات متداول در رابطه با عوارض طب سوزنی

در آخر به سوالات شما پاسخ می دهیم

۱- آیا کبودی بعد از طب سوزنی طبیعی است؟

بله، کبودی یکی از شایع ترین و بی خطر ترین واکنش های طبیعی بدن به این روش است. زمانی که سوزن از لایه های پوست عبور می کند، ممکن است با مویرگ های بسیار ظریف زیر پوستی برخورد کرده و باعث نشت مقدار بسیار کمی خون به زیر بافت شود. این خون مردگی به شکل یک کبودی کوچک خود را نشان می دهد و طی چند روز به صورت کامل محو می گردد.

۲- آیا طب سوزنی باعث عفونت می شود؟

در صورتی که درمان در یک کلینیک بهداشتی و تحت نظر متخصص انجام شود، خطر عفونت تقریبا وجود ندارد. تمام کلینیک های استاندارد از سوزن های یک بار مصرف، استریل و وکیوم شده استفاده می کنند که بلافاصله پس از یک بار استفاده دور انداخته می شوند. عفونت تنها زمانی رخ می دهد که از سوزن های مشترک یا محیط های آلوده و غیر بهداشتی استفاده شود.

۳- آیا طب سوزنی برای همه افراد بی خطر است؟

خیر، با وجود طبیعی بودن و ایمنی بالای این روش، گروه های خاصی از افراد مانند بیماران دارای اختلالات شدید انعقاد خون، افرادی که از ضربان ساز قلب (پیس میکر) استفاده می کنند و کسانی که دارای عفونت های فعال و گسترده پوستی هستند، باید از انجام این روش خودداری کنند یا حتما تحت نظارت مستقیم و تایید پزشک متخصص خود قرار بگیرند.

۴- درد طب سوزنی بیشتر است یا آمپول؟

بدون شک درد آمپول بسیار بیشتر است. سوزن های تزریق (آمپول) دارای قطری ضخیم و لبه های برش دهنده هستند تا بافت را بشکافند و مایع را وارد بدن کنند. اما سوزن های طب سوزنی کاملا تو پر بوده و ضخامت آن ها تقریبا به اندازه یک تار موی انسان است. ورود این سوزن ها به پوست دردی شبیه به یک گزش بسیار ملایم دارد و به هیچ وجه با درد آزار دهنده آمپول قابل مقایسه نیست.